W tej broszurce znajdziesz informacje o wyniku tegorocznych skoordynowanych negocjacji w celu zawarcia układu zbiorowego pracy między LO i NHO. Jesteśmy bardzo zadowoleni z rezultatu. Komisja negocjacyjna z reprezentacjami ze wszystkich związków zawodowych jednogłośnie zaleca głosowanie na TAK dla propozycji. 
Polish Flyer

Rezultat negocjacji zapewnia:
• Lepszy niż obecnie program AFP
• Emeryturę pomostową
• Większą siłę nabywczą dla wszystkich członków LO
• Dodatki specjalne dla pracowników nisko opłacanych
• Lepsze warunki w umowach dla poszczególnych związków
• Uporządkowanie przepisów odnośnie podróży, wyżywienia i zakwaterowania (umowa dla branży przemysłowej w Fellesforbundet)

Poniżej możesz przeczytać, co osiągnęliśmy w skoordynowanych negocjacjach w celu zawarcia układu zbiorowego pracy oraz negocjacjach w poszczególnych związkach zawodowych. Bardziej szczegółowe informacje dostępne są na www.lo.no i na stronie danego związku. Więcej informacji można także uzyskać w lokalnym oddziale LO w swoim okręgu administracyjnym lub danym związku zawodowym.

Skorzystaj z prawa głosu
Teraz będziesz mógł/mogła wyrazić swoje zdanie w demokratycznym głosowaniu członków związku zawodowego. To od Ciebie zależy, czy propozycja zostanie zatwierdzona czy nie. Kartę do głosowania znajdziesz w okładce tej broszurki.
To poszczególne związki zawodowe organizują głosowanie. Zastosuj się do instrukcji swojego przedstawiciela pracowników odnośnie głosowania. Głosy można oddawać do 26 kwietnia 2018. LO ma wyznaczony termin odpowiedzi krajowemu mediatorowi w sporach pracowniczych na 27 kwietnia 2018.
Zachęcam byś skorzystał/a z przysługującego prawa głosu. Nie pozwól, by inni decydowali za Ciebie!
Hans-Christian Gabrielsen
Przewodniczący LO

Wczesna emerytura (AFP)

LO i NHO poddało ewaluacji obecny program AFP w 2017. Raport wykazał, że dla większości program AFP jest optymalny. Jednocześnie widzimy, że program ma szereg braków i niedociągnięć, które należy poprawić. Wiele osób nie z własnej winy traci to świadczenie, pomimo wieloletniego zatrudnienia w zakładzie objętym AFP.

Zmiany w obecnym programie AFP – naprawa niedociągnięć
• Według obecnych przepisów pracownik może mieć 26 tygodni absencji niezależnie od jej powodu w ciągu ostatnich trzech lat przed podjęciem wypłaty AFP. Ponadto można mieć 26 tygodni absencji chorobowej. Teraz absencja chorobowa będzie rozszerzona do 78 tygodni. Tym samym będzie można być na zwolnieniu chorobowym do dwóch lat pod koniec kariery zawodowej, nie tracąc prawa do AFP. To sprawi, że więcej osób, które zachorowało po ukończeniu 60. roku życia będzie mogło otrzymać AFP.
• Pracownicy, którzy zostali zwolnieni z powodu redukcji etatów lub upadłości, a spełnialiby warunki otrzymania AFP, zostaną uznani za rzeczywistych pracowników, choć nie będą pracować w okresie wypowiedzenia. To zapewni wielu pracownikom AFP pomimo redukcji etatów/upadłości pod koniec kariery zawodowej.
• Zmiany dotyczą osoby urodzone 01.03.1955 i później.

Nowa, przyszła AFP
Strony są zgodne co do celów w nowym programie AFP, który to naprawi wszystkie niedociągnięcia i zapewni bezpieczniejszą emeryturę. AFP będzie świadczeniem powiązanym z czasem przepracowanym w zakładzie objętym AFP. Dla osób mających wypracowane pełne prawo do AFP, będzie ona na tym samym poziomie, co obecnie. Będzie ona atrakcyjna zarówno dla pracowników, jak i pracodawców oraz przyczyni się do wstępowania w szeregi związków zawodowych. Świadczenie będzie nadal takie samo dla kobiet i mężczyzn.

Nowa AFP będzie świadczeniem powiązanym z czasem przepracowanym w zakładzie objętym AFP i prawo do niej będzie w większym stopniu uzyskiwane sukcesywnie. Dlatego też nowa AFP będzie istotna dla młodszych pracowników. Jednocześnie dzięki niej poprawione zostanie wiele niedociągnięć, które sprawiały, że wiele osób traciło to świadczenie pod koniec kariery zawodowej. Tym samym nowa AFP będzie bardziej przewidywalna i sprawiedliwa, a także zapewni bezpieczniejszą emeryturę.

Ponad dwa razy więcej osób będzie miało prawo do AFP dzięki nowemu programowi.

Strony są zgodne co do ram nowego programu AFP. Szczegóły zostaną ustalone wraz z władzami we wspólnym raporcie, który ma być gotowy w grudniu 2018. LO zakłada, że nowy program zostanie uzgodniony w śródokresowych negocjacjach w celu zawarcia układu zbiorowego pracy w 2019. Wtedy członkowie LO ustosunkują się do nowej AFP w głosowaniu.

Ramy nowego modelu AFP
Strony uzgodniły, że nowy model ma zawierać następujące kwestie:
• Osoby, które ukończyły 62 lata i będą miały prawo do AFP na obecnie obowiązujących zasadach do momentu wejścia w życie nowych reguł, będą objęte AFP na obecnych zasadach.
• Zapewnione są przepisy przejściowe między obecnym i nowym programem
• Nowy program jest programem kwalifikacyjnym, który zapewni świadczenie emerytalne na podstawie liczby lat przepracowanych w zakładzie objętym układem zbiorowym pracy.

Zrównoważona gospodarka
AFP jest istotnym elementem budującym norweski system emerytalny. Dlatego bardzo ważne jest, by zarówno zakłady jak i pracownicy mieli zaufanie do systemu zarówno teraz, jak i w przyszłości. AFP jest programem zagwarantowanym w umowie, popartym porozumieniem trójstronnym bazującym się na ugodzie ws. emerytur. AFP ma także bogaty w zasoby i rosnący fundusz buforowy. Nie jest on jednak zabezpieczony przed ryzykiem, które może zaistnieć w przypadku istotnych zmian warunków ramowych lub znacznego zmniejszenia poparcia dla programu. Dlatego też strony uzgodniły zwiększenie zasobów funduszu oraz ustalenie przepisów mających na celu zabezpieczenie programu przed ryzykiem. Jest to wspólna odpowiedzialność.

Ewaluacja
Nowy program emerytalny zostanie poddany ewaluacji do 1.1.2030.

Emerytura pomostowa
Regulacja tablicy średniej oczekiwanej długości życia w Systemie Ubezpieczeń Społecznych ma większe znaczenie niż wcześniej sądzono. LO zapewniło dodatkowe świadczenie dla osób, które nie mają możliwości lub ze względu na stan zdrowia nie mogą pracować. Świadczenie to otrzymają osoby, które przejdą na emeryturę w wieku 62, 63 lub 64 lat nie mając dodatkowego źródła zarobku. Program zostanie wprowadzony od 1 stycznia 2019, a gdy będzie całkowicie wdrożony, zapewni on ok. 25 000 dodatkowych koron rocznie aż do ukończenia 80. roku życia.
Emerytura pomostowa będzie finansowana z obecnego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. LO razem z NHO wspólnie nadadzą kształt temu programowi. Emerytura pomostowa wejdzie w życie od 1 stycznia 2019. Program ten będzie finansowany z istniejącego kapitału i zysku z kapitału oraz ze środków z zakładów pracy aż do 31 grudnia 2023.

Kogo obejmuje ten program
Program obejmuje pracowników zatrudnionych w zakładach z układem zbiorowym pracy w określonych w umowie obszarach objętych Programem Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Wysokość i okres wypłacania świadczenia
• Świadczenie w pełnym wymiarze wynosi 0,25 G (kwota bazowa wymiaru świadczeń społecznych) od momentu rozpoczęcia.
o Przy przejściu na emeryturę w wieku 62 lat otrzyma się świadczenie w pełnym wymiarze.
o Przy przejściu na emeryturę w wieku 63 lat otrzyma się 2/3 świadczenia w pełnym wymiarze.
o Przy przejściu na emeryturę w wieku 64 lat otrzyma się 1/3 świadczenia w pełnym wymiarze. Przy późniejszym przejściu na emeryturę nie otrzyma się żadnego świadczenia.
• Świadczenie to jest stopniowo zwiększane. Osoby urodzone w 1957 otrzymają 1/7 świadczenia. Osoby urodzone później otrzymają kolejne 1/7 świadczenia dla każdego rocznika aż do rocznika 1963, który to otrzyma świadczenie w pełnym wymiarze.

Jednocześnie świadczenie AFP będzie stopniowo zmniejszane wraz z wycofywaniem dodatku kompensacyjnego, a całość świadczenia będzie zredukowana z powodu regulacji tablicy średniej oczekiwanej długości życia w Systemie Ubezpieczeń Społecznych. Wprowadzenie emerytury pomostowej zapewni bardziej stabilne całościowe świadczenie dla wielu roczników.
• Osoby urodzone po 1963 otrzymają świadczenie w pełnym wymiarze.
• Świadczenie regulowane będzie jako bieżące wypłaty z Systemu Ubezpieczeń Społecznych.
• Świadczenie ustanie w przypadku śmierci lub skończonych 80 lat.

Coroczna wypłata emerytury pomostowej dla poszczególnych roczników od momentu rozpoczęcia pobierania świadczenia.

Zwiększona siła nabywcza, dodatki specjalne dla pracowników nisko opłacanych oraz dodatki wyrównawcze dla grup zawodowych z przewagą liczebną kobiet

Zalecana propozycja oznacza wzrost wynagrodzenia w wysokości 1 korony za godzinę dla wszystkich pracowników. Wyniesie to 1950 koron rocznie. Dodatek będzie obowiązywał od 1 kwietnia.

Ponadto pracownicy nisko opłacani otrzymają 2,50 za godzinę od tej samej daty. W sumie otrzymają oni 3,50. Będzie się to dotyczyć osób, które w zeszłym roku wg. umowy otrzymywały średnio poniżej 90% płacy pracownika zatrudnionego w przemyśle. Wraz z dodatkiem ogólnym wyniesie to 6 825 rocznie.

Dodatek dla pracowników nisko opłacanych spełnia warunki równego traktowania w zakresie wynagrodzeń.

Każdy ze związków zawodowych ustalił także zmiany w zakresie ramy wynoszącej 0,30 na godzinę. Zaproponowano zróżnicowane zastosowanie jej w poszczególnych umowach.

Zakłada się, że wszystkie dodatki dadzą w sumie 0,5 jednostek procentowych wzrostu wynagrodzenia rocznego z 2017 na 2018. Wraz z innymi źródłami zwiększającymi wynagrodzenie (tegoroczny efekt zeszłorocznego wzrostu płac i oczekiwany pozataryfowy wzrost płac) zakłada się, że wynagrodzenie roczne wzrośnie o 2,8%. Przewidywany jest natomiast wzrost cen o 2%. Tym samym wynik tych negocjacji zapewni zwiększoną siłę nabywczą.

Układy zbiorowe pracy ze średnim poziomem wynagrodzenia poniżej 90% średniej płacy pracownika zatrudnionego w przemyśle
133 UMOWA DLA PIEKARZY I CUKIERNIKÓW
14 UMOWA DLA PRACOWNIKÓW OCHRONY
377 UMOWA DLA FIRM TRANSPORTOWYCH W NORWEGII
131 UMOWA DLA PRZEMYSŁU JAJCZARSKO-DROBIOWEGO
70 UMOWA DLA PRACOWNIKÓW SKLEPÓW – HK
296 UMOWA DLA PRACOWNIKÓW PRZEMYSŁOWYCH – IO TEKO
333 OśRODKI NARCIARSKIE
105 PRALNIE ORAZ PRALNIE CHEMICZNE
487 UMOWA DLA AMB
301 ZAKŁADY USŁUG PARKINGOWYCH
55 INTROLIGATORNIE
10 FIRMY SPRZĄTAJĄCE
11 SPRZĄTANIE
329 PRZEMYSŁ SZKLARSKI I CERAMICZNY
415 UMOWA DLA PRACOWNIKÓW BRANŻY ROZRYWKOWEJ I REKREACYJNEJ
293 UMOWA DLA PRACOWNIKÓW USŁUG GASTRONOMICZNYCH W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH
79 UMOWA OGÓLNOKRAJOWA DLA BRANŻY HOTELOWO-RESTAURACYJNEJ
521 TECHNICY WETERYNARII
525 ROLNICTWO I OGRODNICTWO
345 UMOWA DLA WYPOŻYCZALNI SAMOCHODÓW

Poszczególne umowy dla zakładów – zobacz protokół ze spotkań krajowego mediatora w sporach pracowniczych.